➪   
Bakım Ortamımız
  ➪   
Sosyal Aktiviteler
  ➪   
Fotoğraflar
  ➪   
360 Sanal Tur
  ➪   
Hizmetlerimiz

Demans Tekrarlanan Sorunlar ve Hareketler


• Alzheimer hastası bellek bozukluğu nedeniyle aynı soruyor tekrar tekrar sorduğunun ya da aynı hareketi tekrarladığının farkında değildir. Tekrarlama anksiyete veya yanlış anlama yüzünden de olabilir.
• Sordukları soru güven telkin etmenizi gerektiren çeşitli endişeler içerebilir. Yanıt bekleyen hasta için gerginlik nedenidir ve kendisini güvensiz ya da kaygılı hissetmesine yol açabilir. Örneğin ‘Saat kaç?’ sorusunun sebebi bir randevuya gecikeceği endişesidir. Sürekli olarak saatin kaç oluğunu söylemek yerine ‘geç kalmayacağına inandırmak’ daha etkili bir davranıştır.
• Soruları basitçe cevaplayın. Yorulursanız cevabı bir kağıda yazın ve gerektiğinde ona gösterin.
• Tekrarlanan sorunun arkasındaki anlam üzerine odaklanın. Şayet anne babası veya evi için üzülüyorsa anılarını anlattırın ya da bir fotoğraf albümü kullanın.
• Neden kaygılandığını anlayamadıysanız bazı genel sözlerle endişelerini giderin. ‘Üzülme, her şey yoluna girecek.’
• Bu çözümlerde başarısızlıkla sonuçlanırsa soruyu duymazdan gelin. Ancak burada bazı hastalar bir yanıt alamayacağının farkına varıp soru sormayı keserlerken bazıları öfkelenebilir.
• Kendi güvenliğiniz için odayı birkaç dakika terk edin.

TEKRARLANAN HAREKETLER

Tekrarlanan hareketler hastanın kendisini canlı tutma çabası olabilir. (Giyinme, soyunma, çekmeceleri toplama/dağıtma) Hasarlı zihnin bir hareketi yaparken ona takılıp kalması ve başka bir harekete geçememesi de olabilir. (Yüzünün sadece bir tarafını yıkama, aynı çamaşırı tekrar tekrar katlama)
• Yıkanmayan yanağı okşayarak onu tekrarlanan hareketten kurtarıp öbür tarafı yıkamasını sağlayabilirsiniz. Belki hasta vücudunun bir tarafını daha az hissetmektedir. Dokunma kelimelerin anlatmaya yetmediği mesajları beyne gönderir. Kaşığı tutmasını isterseniz eline kaşıkla dokunun.
• Size yardım etmesi onu meşgul eder ve ona bir işe yaradığını hissettirir. Yerleri süpürme, tezgah silme, gazeteleri yırtma, tahta zımparalama gibi işler erin.
• Ellerini duyusal uyarım sağlayan, sünger top, kumaş parçası veya diğer nesnelerle meşgul edin.
• Dikkatini başka yere çekin. Hastanın dikkati bir yere takılıp kalabildiği gibi kolayca başka yere çekilebilir. Dikkat göstermek istemediğiniz şeyleri beynimiz bir süzgeçten geçirir. Böylece önemsiz gürültüleri duymayız. Hastalık bu yeteneği bozduğu için dikkat çevredeki önemi önemsiz her şeye eşit derecede dağılır. Onları azaltırsanız giyinme gibi bir aktiviteye daha iyi konsantre olur. Tekrarlı hareket kaybolur.
• Aynı anda az sayıda ziyaretçi kabul edin.
• Sakin ve sessiz bir yere ziyarete gidin.
• Televizyon ve radyo dikkatini dağıtıyorsa kapatın.
• Yemek yemeyi ve diğer aktiviteleri insanların daha az oldu ve daha az konuştuğu yerlerde yapın.
• Ağız hareketleri, çekilme, ağız şapırdatmanın nedeninin ilaç yan etkisi olup olmadığını saptamak için doktorunuzla konuşun.

AMAÇSIZ DOLAŞMA

Evin içinde volta atmaya ya da başıboş dolanma amaçsızca bir yerden bir yere gitme, eden gitmeyi içerebilir. Sebebi, karışık gürültülü bir ortam, fiziksel rahatsızlık, moral bozukluğu, can sıkıntısı, huzursuzluk, beyindeki fiziksel değişiklikler, kaybolma, yeni bir eve taşınma, yeni bir orama girme sonucu oluşan oryantasyon bozukluğu ve bellek problemleridir.
• Huzursuzluğun sebebini araştırın. Ortam çok mu gürültülü? Hasta kendisine çok or gelen bir işlemle mi meşgul? Ağrısı mı var? Tuvalet ihtiyacı mı? Canımı sıkılmış? Aç veya susamış mı? Bir aile üyesini mi arıyor?
• Eski mesleği ile ilişkili bir işimi yapmaya çalışıyor? Huzursuzluğunun nedeni ilaç mı? Yorgunluk, tuvalete gitme ihtiyacı, yalnızlık veya korkuyu mu anlatmaya çalışıyor? Aktiviteye ihtiyacı var mı?
• Amaçsız gezinme hastasının ‘kendimi kaybetmiş hissediyorum, kaybettiğim şeyleri arıyorum’ demsinin yani duygu iletişimi kurmaya çalışmasının bir yolu da olabilir. Çevresindeki bir aile fotoğrafı gibi tanıdık şeyler onu durdurur.
• Gezinme davranışının nedenini bilirsek kontrolünü ve idaresini de yapabiliriz.
• Hastanın korunmuş yetenekleri ile uyumlu, değişmeyen, düzenli, hep aynı saatte yapılan aktivite programınız olan gün içinde belli bir zamanla ilgili bir aktivite davranışın düzelmesini sağlar.
• Birlikte sık sık uzun yürüyüşe çıkın ve egzersiz yapın.
• Eski mesleği ile ilişkili aktivitelerle onu meşgul edin. Yemek pişirme, temizlik yapma, yeri süpürme kitap istifleme, bahçe işleri gibi bedensel aktivitelerin yardımı olur.
• Yeni bir çevreye taşınmak, tanımadığı yüzler, günlük rutin yaşamının değişmesi, aşırı çevresel uyarı, kalabalık ortam oryantasyonu bozar ve hasta evine gitmek için kaçar ve kaybolur. Taşınma işlemini hastalığın erken evrelerinde gerçekleştirirseniz yolunu bulmayı öğrenir. Hastayı taşınmadan bilgilendirmek gerekir.
• Hastanın evinde çok büyük değişiklikler yapmayın. Küçük bir değişiklik bile odasını ya da binayı tanımamasına neden olur.
• Şayet bakımı için evini değiştirme zorunda kaldı ise hatırlanan eski alışkanlıklar şu anda yaşananlarla karışabilir. Eski bir arkadaşını ya da köpeğini arıyor olabilir. Çevreyi onun ihtiyacına göre yeniden süzenlerin ve bunun sürekliliğini sağlayın. Eski tanıdık, anısı olan eşyaları fotoğrafları, görülecek yerlere büyük saat ve takvimleri koyun. Günler geçtikçe takvimi karalayın. Kahvaltıda yapılacak günlük işlerin listesini hasta ile birlikte yapın ve not alma tahtasını onun görebileceği bir yere koyun.
• Hastada iç saat bozulduğu için düzenli giden günlük faaliyetler zamanı anlamasını sağlar.
• Gezinme bellek problemi olan hastanın yen bir ortamda yolunu bulmayı öğrenememesi yüzünden de olabilir. ‘Eve’ gitmeye kararlı olabilir. Çevresi ona bir anlam ifade etmez. Düzenli, az eşyalı ve eşyaların terinin değişmediği, değişmeyen, güvenli bir ortam hazırlayın.
• Kapıların üstüne resimler, tuvalet ve yatak odasını gösteren işaretler, küçük notlar koymak hastanın yolunu bulamama endişesini azaltır.
• Evdeki insanların kimler olduğunu neler olup bittiğini ve ne yapması gerektiğini tekrar tekrar hatırlatın.
• Hastanın demansı hafif bir şiddette ise, okuyabiliyor e işaretleri takip edebiliyorsa cebine üzerinde basit talimatla olan bir kart koyun ve kaybolursa okumasını
söyleyin. ‘Sakin ol. Uzaklaşma, evi ara, tel... ‘ • Üzerinde hastanın adı e soyadı e sizin telefonunuz ile ‘hafıza kaybı var’ yazan bir künyeyi bileğine takmak kaybolduğunda ciddiye alınmasını sağlar, kötü muamele görmez.
• Kalp veya ciddi bir sağlık problemi varsa üzerinde bu tıbbi bilgileri taşıyan künye takması, cebinde isim, adres, telefon içeren bir kart alması ya da giysilerinin içine bu bilgileri içeren bir etiket dikmek yardım almasını kolaylaştırır.
• Evde sık sık volta atma, susuz kalmaya neden olur. Susuz kalmamasına dikkat edin.
• Huzursuzluğu arttırabilen kafeinli içecekleri azaltın.
• Eden kakçasına neden olan aşırı uyarıcı ve gürültüyü azaltın
• ‘Eve gitmek istiyorsa araba ile dolaştırın, birkaç sokak yürütün veya birlikte bir yere gidip bir şeyler yiyin.
• Çatışmaya girmekten, fiziksel güç kullanmaktan, yada azarlamaktan kaçının. Dikkatini başka yöne çekin ya da beraber dolaşın.
• Gitme zamanının geldiğine inanmasına neden olan palto-şapka, ayakkabı, çanta gibi tetikleyicileri ortadan kaldırın.
• Komşularınıza hastanın hastalığı hakkında ilgi erin ki alışılmadık bir aranışta yardımcı olabilsinler ve sizi uyarsınlar.
• Hastanın eden çıkıp gitmesine karşı evinizin güvenlik önlemlerini arttıracak yollar düşünün. Üstüne basıldığında alarm veren paspaslar kullanın. Dışarıya açılan kapıya çıngırak, anahtarla açılan kilitli sürgüler, çocuk kilitleri hastanın erişemeyeceği yükseklikte normal sürgüler takın. Pencerelere de kilitler takın.
• Evde amaçsız dolaşmanın gerçekten sorun yaratıp yaratmadığını düşünün. Değiştirilmesi gerekmeyebilir. Bu konuda hastanın hevesini kırmak yerine çevreyi daha güvenli bir hale getirebilirsiniz.
• Ev içinde dolaştığı yollar ya da odalarda ayağının takılıp düşmesine neden olabilecek nesneleri ortadan kaldırın.
• Halıları ve kilimleri yerlere sabitleyin ve yerleri cilalamayın.
• Mutfak aletleri, ilaçlar ve temizleme ürünleri gibi tehlikeli olabilecek her şeyi kilit altında tutun.
• Hastanın hareketini engelleyeceğinden gereksiz eşyaları, elektrik kablolarını, keskin kenarlı mobilyaları ortadan kaldırın. Prizler duvara sabitlensin. Tıraş makinesini saç kurutma makinesini,elektrikli ısıtıcıları banyodan kalırın.
• Tehlikeli merdiven boşluklarına açılan kapıları kilitli tutun.
• Ev dışında güvenli bir dolaşma alanı yaratmak için bahçenizin etrafını, kapısını kitlenebilir bir çitle çevirin.